ΘΕΣΕΙΣ ΣΕΤΕ

17 ΜΑΪ 2016

Θέσεις επί του Σ/Ν «Θεσμικό πλαίσιο για τη δημιουργία καθεστώτων Ενισχύσεων Ιδιωτικών Επενδύσεων για την περιφερειακή και οικονομική ανάπτυξη της χώρας»

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Ο προσανατολισμός του νέου θεσμικού πλαισίου για τα καθεστώτα Ιδιωτικών Ενισχύσεων ευθυγραμμίζεται με την ευρωπαϊκή τάση για μείωση της έμφασης των επιχορηγήσεων και υιοθέτηση των φορολογικών απαλλαγών.

Εν τούτοις, οι συνθήκες της πραγματικής οικονομίας στην Ελλάδα έχουν μεγάλη απόσταση από τις αντίστοιχες στα υπόλοιπα κράτη Μέλη της Ε.Ε., ενώ ταυτόχρονα η ουσιαστική απουσία ρευστότητας  του χρηματοπιστωτικού συστήματος, σε συνδυασμό με το αρνητικό επιχειρηματικό κλίμα και την υπέρμετρη φορολογία των επιχειρήσεων, δεν συνηγορούν υπέρ της προσέγγισης αυτής, τουλάχιστον, σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.

Μάλιστα, εισάγεται και μια καινοφανής ερμηνεία για την έννοια της ισοδύναμης ακαθάριστης επιχορήγησης (σε σχέση με τις προβλέψεις του ΓΑΚ 651/2014), αφού αντί για αύξηση των πραγματικών ποσοστών ενίσχυσης επιβάλλεται μείωση τους για σημαντικό μέρος των Επενδύσεων.

2. Το κίνητρο της σταθερότητας του φορολογικού πλαισίου μόνον για επενδύσεις άνω των 20.000.000 Ευρώ (και μάλιστα αμέσως μετά μια σημαντικότατη αύξηση της φορολογίας των επιχειρήσεων κατά 20%), κρίνεται ουσιαστικά αναποτελεσματικό (άλλωστε και αυτό τίθεται με περιορισμούς), ενώ παράλληλα επιτείνει το αίσθημα του κινδύνου για νέες αυξήσεις των φορολογικών συντελεστών, γεγονός  που  αναμένεται να αποθαρρύνει τους δυνητικούς επενδυτές.

3. Παρατηρείται θέσπιση περιορισμού των ενισχύσεων για τις μεγάλες επιχειρήσεις μόνον  σε φορολογικές απαλλαγές, γεγονός που εμποδίζει τις δυναμικές και οργανωμένες τουριστικές επιχειρήσεις να αξιοποιήσουν τα συγκριτικά τους πλεονεκτήματα, για τον εμπλουτισμό των υπηρεσιών τους και την ανάπτυξη σε νέες αγορές στόχους, στηρίζοντας την αναβάθμιση της εικόνας και του κύρους του Τουρισμού στην Ελλάδα, ώστε να δοθεί η δυνατότητα αποτελεσματικής ανάπτυξης και των μικρότερων εταιρειών. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι και οι «μεγάλες επιχειρήσεις» στην Ελλάδα (με βάση την σχετική Σύσταση της ΕΕ) αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα πρόσβασης σε χρηματοδότηση, ενώ υστερούν σε μέγεθος συγκριτικά με τις αντίστοιχες «μεγάλες  επιχειρήσεις» σε επίπεδο ΕΕ. 

4. Διαπιστώνεται απουσία χρονικών προθεσμιών, σε σχέση με τις διαδικασίες συγκρότησης των οργάνων ελέγχου, υποβολής των σχετικών εκθέσεών τους, καθώς και δημοσίευσης των αποφάσεων ολοκλήρωσης και έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας των επενδύσεων σε ΦΕΚ, γεγονός που δημιουργεί εύλογα ερωτηματικά και φόβους για υπερβολικές καθυστερήσεις, με βάση  και τις καθυστερήσεις που παρατηρούνται στους προηγούμενους αναπτυξιακούς νόμους, παρά τις θεσμοθετημένες σε αυτούς προθεσμίες. Οι αναμενόμενες καθυστερήσεις αυτές λειτουργούν προφανώς αρνητικά, σε σχέση με την προσπάθεια διαμόρφωσης θετικού επενδυτικού κλίματος. 

5. Το περιεχόμενο του κειμένου δεν διακρίνεται από την απαραίτητη απλότητα και φιλικότητα προς τους υποψήφιους επενδυτές, αφού περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό αναφορών σε άρθρα του ΓΑΚ 651/2014, ενώ δεν περιλαμβάνει ούτε τα μέγιστα ποσοστά ενισχύσεων, με βάση τον Περιφερειακό Χάρτη Ενισχύσεων.

Επίσης, δεν παρέχει πληροφορίες για τον τρόπο χειρισμού των δημιουργούμενων αποθεματικών  (ίδια συμμετοχή / φορολογική απαλλαγή), ούτε της χορηγούμενης επιχορήγησης, καθώς και του τρόπου ελέγχου της δημιουργούμενης απασχόλησης  (για ενισχύσεις που δεν συνδέονται με την κάλυψη μισθολογικού κόστους).

Ταυτόχρονα, διαπιστώνεται ασάφεια σε ότι αφορά το περιεχόμενο των κριτηρίων αξιολόγησης, καθώς  και τη διαφοροποίησης τους (ή μη) ανάμεσα στην συγκριτική και στην άμεση αξιολόγηση.

Τέλος, προβλέπεται η έκδοση μεγάλου αριθμού Υπουργικών Αποφάσεων για την εξειδίκευση του πλαισίου και την ουσιαστική έναρξη της λειτουργίας του, καθώς και η κατάρτιση 5 οδηγών / εγχειριδίων υποστήριξης των προβλεπόμενων διαδικασιών. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την  προφανή απαίτηση για  έκδοση των προκηρύξεων για τα επιμέρους προβλεπόμενα καθεστώτα ενισχύσεων, οδηγούν στο συμπέρασμα της πραγματικής αδυναμίας έναρξης εφαρμογής του νέου θεσμικού πλαισίου στους επόμενους μήνες.

6. Διαπιστώνεται έλλειμμα στην διατύπωση εναλλακτικών τρόπων για την διασφάλιση της καταβολής της επιχορήγησης (π.χ. συμψηφισμός με φορολογικές υποχρεώσεις των επιχειρήσεων).

7. Απαιτούνται προβλέψεις για την εμπέδωση του αισθήματος της ίσης μεταχείρισης  κατά τις διαδικασίες αξιολόγησης, ελέγχου υλοποίησης και ολοκλήρωσης των επενδύσεων. Συγκεκριμένα, θα πρέπει να δοθεί η δυνατότητα στους επενδυτές να παρακολουθούν την ροή / πρόοδο των αιτήσεων υπαγωγής και των λοιπών σχετικών αιτημάτων τους, μέχρι και την έκδοση του σχετικού ΦΕΚ ολοκλήρωσης έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας των επενδύσεων, καθώς και της καταβολής της επιχορήγησης μέσω του ΠΣΚΕ, ώστε να διασφαλίζεται η αυστηρή τήρηση της προτεραιότητας.

8. Σημαντική αβεβαιότητα προκαλείται από την καθυστέρηση, μέχρι σήμερα, της ψήφισης ρύθμισης για την τακτοποίηση των σε εκκρεμότητα επενδυτικών σχεδίων, προηγούμενων αναπτυξιακών νόμων, με ειδική πρόνοια για επιτάχυνση των διαδικασιών σύστασης οργάνων ελέγχου και ολοκλήρωσης των ελέγχων για επιχειρήσεις που έχουν, ήδη, ολοκληρώσει τις επενδύσεις τους και είτε τις έχουν χρηματοδοτήσει με ίδια κεφάλαια / δανεισμό, είτε έχουν εισπράξει προκαταβολές επιχορήγησης και συνεχίζουν να καταβάλουν τις σχετικές προμήθειες, των εγγυητικών επιστολών χωρίς ουσιαστικό λόγο. Το ίδιο παρατηρείται στις επενδύσεις για τις οποίες ενώ έχουν ολοκληρωθεί οι εκθέσεις τελικού ελέγχου καθυστερούν υπερβολικά οι ολοκληρώσεις.

Είναι σαφές ότι, η διατήρηση σε «ομηρία» μεγάλου αριθμού επιχειρήσεων, χωρίς λήψη ορθολογικών αποφάσεων εκκαθάρισης των εκκρεμοτήτων και αποδέσμευσης μεγάλων ποσών που αντιστοιχούν στις εγκεκριμένες επιχορηγήσεις, δεν είναι δυνατόν να διευκολύνει την εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου.

Οι επιχειρήσεις δεν θα αναλάβουν νέα πρωτοβουλία για επενδυτική δραστηριότητα, χωρίς να έχει ξεκαθαριστεί η τύχη υφιστάμενων εγκεκριμένων επενδυτικών σχεδίων.

9. Σύμφωνα με το προγενέστερο καθεστώς ενισχύσεων (Ν3908/11) υπήρχε η δυνατότητα υποβολής αιτήσεων υπαγωγής καθόλη την διάρκεια του έτους, ενώ η διαδικασία προέβλεπε δύο κύκλους αξιολογήσεων των υποβληθέντων αιτήσεων και υπαγωγών ετησίως. Το σχέδιο του νέου νόμου προβλέπει ένα διαφορετικό καθεστώς υποβολών των αιτήσεων υπαγωγής. Πιο συγκεκριμένα, για κάθε ένα από τα οκτώ (8) καθεστώτα ενισχύσεων του νέου νόμου πρέπει να προηγηθεί αντίστοιχη προκήρυξη, η οποία θα προσδιορίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις, τον εκάστοτε προϋπολογισμό καθώς και τον χρόνο υποβολής των αιτήσεων.

10. Τα ποσοστά ενίσχυσης του νέου επενδυτικού νόμου καθορίζονται με βάση τον  πρόσφατο Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων (2014 – 2017), ο οποίος έχει συμφωνηθεί μετά από διαπραγματεύσεις με την Ε.Ε., με βάση τα δεδομένα του κατά κεφαλήν εισοδήματος της χώρας του έτους 2008-09. Σε αυτά τα ποσοστά προστίθενται 10 μονάδες για Μεσαίες Επιχειρήσεις και 20 μονάδες για Μικρές και Πολύ Μικρές Επιχειρήσεις. Σημειώνεται, πάντως, ότι τα ποσοστά ενίσχυσης που προβλέπει ο νέος Χ.Π.Ε. εξαντλούνται μόνο στην περίπτωση της ενισχύσεως υπό την μορφή φορολογικής απαλλαγής και επιδότησης χρηματοδοτικής μίσθωσης, ενώ για την ενίσχυση της επιχορήγησης φθάνουν μέχρι το 70% του αντίστοιχου ορίου.

Κατά το προηγούμενο διάστημα είχε αναφερθεί ότι στόχος της ελληνικής κυβέρνησης είναι η αναθεώρηση του νέου Χ.Π.Ε. σύμφωνα με τα νέα οικονομικά δεδομένα, όπως αυτά έχουν διαμορφωθεί μετά από την πολύχρονη ύφεση και την συρρίκνωση του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος. Ο στόχος για την ελληνική κυβέρνηση παραμένει και θα πρέπει να είναι η εξάντληση όλων των περιθωρίων, ούτως ώστε οι ενισχύσεις σε ολόκληρη την χώρα και στις Περιφέρειες με χαμηλά σχετικά ποσοστά, όπως Αττικής, Στερεάς Ελλάδος και Νοτίου Αιγαίου να διατηρηθούν σε ικανοποιητικά επίπεδα.

ΕΙΔΙΚΕΣ ΚΑΤΑ ΑΡΘΡΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

 

Άρθρο 1: Σκοπός

Να προστεθεί  ο στόχος της αποδοτικής αξιοποίησης των πόρων.

Ο Αναπτυξιακός Νόμος θα πρέπει να συμβάλλει επιπρόσθετα στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων.

Άρθρο 4: Γενικές Αρχές χορήγησης των Ενισχύσεων

Ο ορισμός  του Ενιαίου Επενδυτικού Σχεδίου δεν χρησιμοποιείται / μνημονεύεται και στα επόμενα Άρθρα.

Άρθρο 4: Όροι και Προϋποθέσεις Ενίσχυσης

Κρίνεται ως ιδιαίτερα θετική η παροχή δυνατότητας κάλυψης της ιδίας συμμετοχής  από δανεισμό, ή ομολογιακό δάνειο.

Θα πρέπει να καθοριστεί η  λογιστική διαχείριση της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου.

Με το σκεπτικό ότι τα στοιχεία από τις Περιφέρειες στην Ελλάδα που ελήφθησαν υπόψη για τον καθορισμό των ποσοστών του χάρτη περιφερειακών ενισχύσεων 2014-2020 δεν είναι πρόσφατα (2008 προ κρίσης) και τα σημερινά στοιχεία 2011-2015 είναι πολύ δυσμενέστερα, θα πρέπει να προβλεφθεί στον Αναπτυξιακό Νόμο αυτόματη αναπροσαρμογή προς τα άνω, των αντίστοιχων νεότερων ποσοστών, άμεσα, με την ενημέρωση των πρόσφατων στατιστικών στοιχείων από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Άρθρο 5: Όροι και Προϋποθέσεις Υπαγωγής

Θα πρέπει να καθοριστεί η  λογιστική διαχείριση της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου.

Επίσης, στην ίδια συμμετοχή να λαμβάνεται υπόψη η πρόβλεψη κερδών της επόμενης τριετίας με βάση το ιστορικό της υφιστάμενης κερδοφορίας προ του αιτήματος για ένταξη.

Άρθρο 6, παρ. 3.δ: Δικαιούχοι Υπαγόμενων Επενδυτικών Σχεδίων

Να προβλεφθεί διάταξη για εξαίρεση των επενδύσεων που είναι εκτός ορίων συμβατικών υποχρεώσεων.

Άρθρο 7: Υπαγόμενα και Εξαιρούμενα  Επενδυτικά Σχέδια

παρ. 2.Β:

Οι επενδύσεις που αφορούν στους ΚΑΔ 91 (πολιτιστικές δραστηριότητες) και 93 (αθλητικές δραστηριότητες) να είναι επιλέξιμες, εφόσον συμπεριλαμβάνονται σε τουριστικές επενδύσεις.

παρ. 4.γ: 

1. Να συμπεριληφθούν  επενδύσεις που αφορούν στον τουρισμό Υγείας και στον ιατρικό τουρισμό, κέντρα αποκατάστασης

2. Τροποποίηση της διάταξης για έκδοση Υπουργικής Απόφασης, για τις κορεσμένες περιοχές, σύμφωνα με τις Γενικές Παρατηρήσεις.

Οι περιοχές των στενών πολεοδομικών συγκροτημάτων των πόλεων Αθήνας και Θεσσαλονίκης, να εξαιρούνται από την ενίσχυση ίδρυσης ξενοδοχειακών μονάδων, διότι την τελευταία δεκαπενταετία δεν προβλεπόταν αντίστοιχη επιχορήγηση και ως εκ τούτου για τις υφιστάμενες τουριστικές μονάδες που υλοποιήθηκαν με ίδιους πόρους στο παρελθόν διάστημα δημιουργείται αθέμιτος ανταγωνισμός και διότι οι μέσες πληρότητες που έχουν μέχρι σήμερα καταγραφεί υστερούν αρκετά των επιθυμητών επιπέδων.

Άρθρο 7

Στον τομέα του τουρισμού να περιλαμβάνονται ξενοδοχεία 2* και μη κύρια καταλύματα.

Εξακολουθεί να επιδοτείται μόνο η ίδρυση, η επέκταση και ο εκσυγχρονισμός ξενοδοχειακών μονάδων 3 αστέρων και άνω ή ξενοδοχειακών μονάδων που αναβαθμίζονται σε 3 αστέρων και άνω, ενώ θα έπρεπε να περιλαμβάνονται και τα ξενοδοχεία χαμηλότερων κατηγοριών (2 αστέρων κλπ), καθώς και τα μη κύρια καταλύματα τα πιστοποιημένα με το σύστημα των κλειδιών.

Τα τουριστικά καταλύματα δύο αστέρων και κάτω απευθύνονται σε συγκεκριμένες κατηγορίες πελατών, καλύπτοντας συγκεκριμένες ανάγκες (ιδιαίτερα αυξημένες κατά την τρέχουσα συγκυρία λόγω της κρίσης) η στέρηση δε από αυτά της δυνατότητας να αναβαθμιστούν και να ανταποκριθούν έτσι στις υψηλές απαιτήσεις του ανταγωνισμού στην ουσία τα οδηγεί στη διακοπή της λειτουργίας τους. Δεν πρέπει να παραβλέπουμε πως υπάρχουν πολλά ποιοτικά καταλύματα των συγκεκριμένων κατηγοριών τα οποία είτε λόγω τεχνικών προδιαγραφών (στερούνται των απαραίτητων ελάχιστων επιφανειών), είτε λόγω της περιοχής στην οποία βρίσκονται (περιοχές Ελέγχου Τουριστικής Ανάπτυξης)  δεν είναι σε θέση να καταταγούν σε μεγαλύτερη κατηγορία. Σχετικά με το τελευταίο ζήτημα μάλιστα, δηλαδή των υφιστάμενων ξενοδοχείων που λειτουργούν εντός περιοχών Ελέγχου Τουριστικής Ανάπτυξης, όπου παρουσιάζεται το παράδοξο φαινόμενο ένα νομίμως υφιστάμενο ξενοδοχειακό κατάλυμα να πληροί σύμφωνα με τη κείμενη νομοθεσία τις προϋποθέσεις, χωρίς να προβεί στην οιαδήποτε κτιριολογική παρέμβαση, κατάταξης σε ανώτερη κατηγορία και τούτο να του απαγορεύεται από την με αριθμό 2647 ΥΠΕΘΟ 538886/ΕΙΔ 135/ΕΟΤ (ΦΕΚ Β 797 1986) ΥΑ, καθώς στις συγκεκριμένες περιοχές επιτρέπεται η λειτουργία καταλυμάτων 4 αστέρων και άνω, έχουμε επανειλημμένως ζητήσει από τα αρμόδια Υπουργεία να εξευρεθεί άμεσα μια λύση ενόψει μάλιστα της ανακατάταξης των ξενοδοχειακών καταλυμάτων βάσει των διατάξεων του Ν.4276/2014.

Άρθρο 8: Επιλέξιμες Δαπάνες Περιφερειακών Ενισχύσεων

παρ. 3.α:

Οι  δαπάνες κτηριακών και βοηθητικών / υποστηρικτικών εγκαταστάσεων, συμπεριλαμβανομένης της διαμόρφωσης περιβάλλοντος χώρου να ανέρχονται σε ποσοστό 60% του συνολικού κόστους των τουριστικών επενδύσεων, 65% για τις νέες ξενοδοχειακές μονάδες και 70% για τις νέες ξενοδοχειακές μονάδες με έργα κλίμακας στον περιβάλλοντα χώρο (ατομικές πισίνες, ανοικτά θέατρα, θερμαινόμενες πισίνες, αθλητικές εγκαταστάσεις κλπ).

παρ. 3.β. (δδ): 

Σε περίπτωση  προηγούμενης ενίσχυσης των στοιχείων ενεργητικού  που αγοράζονται, να αφαιρείται το ισοδύναμο  ποσό της χορηγηθείσας ενίσχυσης, μετά τον υπολογισμό των τυχόν αποσβέσεων. 

Τέλος, στις επιλέξιμες δαπάνες θα πρέπει να περιλαμβάνονται και οι δαπάνες για την συμμετοχή ΜΜΕ σε εμπορικές εκθέσεις (Άρθρο 19 ΓΑΚ 651/2014).

 Άρθρο 9: Επιλέξιμες Δαπάνες  Εκτός Περιφερειακών Ενισχύσεων

Να προστεθούν οι ενισχύσεις επενδυτικών δαπανών που αφορούν στα άρθρα 19 (συμμετοχή ΜΜΕ σε εμπορικές εκθέσεις), 36 (προστασία περιβάλλοντος), 37 (προσαρμογή σε ενωσιακά  πρότυπα), 47 (ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση αποβλήτων), 53 (Πολιτισμός και Διατήρηση Κληρονομιάς) και 55 (Αθλητικές και Πολυ-λειτουργικές Ψυχαγωγικές Υποδομές) του ΓΑΚ 651 /2014

Άρθρο 10, παρ. 1.ε: Είδη Ενισχύσεων και Κινήτρων

Ο σταθερός φορολογικός συντελεστής να παρέχεται (για 10 τουλάχιστον χρόνια)  σε όλες τις επιχειρήσεις που υλοποιούν επενδύσεις άνω των 10.000.000 Ευρώ, με περισσότερες από 50 νέες θέσεις εργασίας, ή με συνολική διατήρηση περισσοτέρων των 100 θέσεων εργασίας (επιπρόσθετα των  άλλων μορφών ενισχύσεων).

Αρθρο 10 παρ 3

Αποκλεισμός από ενισχύσεις ζημιογόνων επιχειρήσεων.

Στο άρθρο 10 παρ. 3 του Σ.Ν.  προβλέπεται ότι επιχειρήσεις, οι οποίες δεν εμφάνισαν κέρδη σε καμία χρήση κατά την τελευταία εξαετία πριν την αίτηση υπαγωγής, δεν δικαιούνται να λάβουν ενισχύσεις με το κίνητρο της επιχορήγησης ή της επιδότησης χρηματοδοτικής μίσθωσης. Η πρόβλεψη αυτή αποκλείει αναιτιολόγητα από συγκεκριμένα είδη ενισχύσεων επιχειρήσεις που εμφανίζουν ζημίες, χωρίς να λαμβάνει υπόψη ότι οι νέες επιχειρήσεις, τα πρώτα έτη από την σύσταση και λειτουργία τους, εμφανίζουν κατά κανόνα ζημιογόνες χρήσεις λόγω των αναπόφευκτων υψηλών αποσβέσεων. Περαιτέρω, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι την τελευταία εξαετία της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης πολλές επιχειρήσεις εμφανίσθηκαν ζημιογόνες είτε για λόγους μείωσης του κύκλου εργασιών, είτε λόγω έλλειψης ρευστότητας κ.λπ.

Για τον λόγο αυτό προτείνεται να απαλειφθεί η συγκεκριμένη παράγραφος .

Άρθρο 11:  Εντάσεις και Ύψος  Ενισχύσεων

Ενσωμάτωση της  απαραίτητης ανάλυσης  για την ενίσχυση των δαπανών των άρθρων 19 (συμμετοχή ΜΜΕ σε εμπορικές εκθέσεις), 36 (προστασία περιβάλλοντος), 37 (προσαρμογή σε ενωσιακά  πρότυπα), 47 (ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση αποβλήτων), 53 (Πολιτισμός και Διατήρηση Κληρονομιάς) και 55 (Αθλητικές και Πολυλειτουργικές Ψυχαγωγικές Υποδομές) του ΓΑΚ 651 /2014.

παρ.1.α:  Να ενσωματωθεί πίνακας με τα ανώτατα ποσοστά ενισχύσεων του ΠΧΕ.

παρ.1.γ:  Να αναγραφούν  οι Περιφέρειες  της περίπτωσης 3 (γ) του άρθρου 107, της ΣΛΕΕ (οι Περιφέρειες για τις οποίες δεν ενισχύονται επενδύσεις σε υφιστάμενη οικονομική δραστηριότητα).

παρ.1.δ:  Η διάταξη δεν έχει ουσιαστικό νόημα με βάση τους περιορισμούς του άρθρου 65.

παρ.3 :  Να αυξηθεί το μέγιστο ποσό της ενίσχυσης ανά επενδυτικό σχέδιο, σε συνδυασμό με τις δημιουργούμενες νέες θέσεις εργασίας (ενδεικτικά πρόσθετη επιχορήγηση 250.000 ανά 1 επιπλέον θέση εργασίας, με ελάχιστο αριθμό βάσης τις 50, με εφαρμογή της διάταξης για ενισχύσεις άνω των 5.000.000 Ευρώ). Σύμφωνα με το παραπάνω σκεπτικό να μην ισχύει ο περιορισμός των ορίων: 5 εκατ. Ευρώ ανά επένδυση, 10 εκατ. Ευρώ ανά ΑΦΜ και 20 εκατ. Ευρώ  για το σύνολο συνεργαζομένων ή συνδεδεμένων επιχειρήσεων στις περιπτώσεις αυτές ώστε να δίδεται ένα πρόσθετο κίνητρο για την αύξηση της απασχόλησης.

Ουσιαστικά προτείνεται αύξηση του ορίου από 5 σε 10 εκατ. Ευρώ ενίσχυση ανά επένδυση, από 10 σε 20 εκατ. Ευρώ ανά επιχείρηση και από 20 σε 30 εκατ. Ευρώ για συνεργαζόμενες  ή συνδεδεμένες επιχειρήσεις.

Να αποσαφηνισθεί ότι τα όρια αυτά ισχύουν για συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα τριετίας με βασική προϋπόθεση ολοκλήρωσης των επενδύσεων. 

Άρθρο 12. περίπτωση στ. : Ειδικές Κατηγορίες  Ενισχύσεων

Να συμπεριληφθούν οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τουρισμό.

3. Εξωστρέφεια τουριστικών επιχειρήσεων

Κατά το Άρθρ.12/α΄ οι «εξωστρεφείς» ΜΜΕ που αύξησαν της τελευταία 3ετία, πριν την αίτηση υπαγωγής, το λόγο αξίας εξαγωγών  προς κύκλο εργασιών κατά μέσο όρο τουλάχιστο 10% εντάσσονται στις Ειδικές Κατηγορίες Ενισχύσεων. Ως τέτοιες, δικαιούνται ευνοϊκότερο καθεστώς ενίσχυσης ήτοι δυνατότητα επιχορήγησης:

Γενικά, βάσει του Αρθρ.40/παραγρ. 2, σε ύψος 70% της μέγιστης προβλεπόμενης ενίσχυσης ειδικά, βάσει του Αρθρ. 45, σε ύψος 100% της μέγιστης προβλεπόμενης ενίσχυσης, προκειμένου για νεότερες των 7 ετών και ανεξάρτητες ΜΜΕ.

Προκειμένου να επωφεληθούν οι τουριστικές επιχείρησης της ως άνω ρύθμισης, πρέπει να διασφαλιστεί ρητά ότι και αυτές (λόγω διεθνούς πελατολογίου) δύνανται να χαρακτηρίζονται «εξωστρεφείς».

Άρθρο 14 παρ. Β.2 & 3:  :Διαδικασία Αξιολόγησης

Να αποσαφηνιστεί το περιεχόμενο των κριτηρίων αξιολόγησης, καθώς και η τεκμηρίωση της επιλογής της άμεσης αξιολόγησης. Επίσης, να καθοριστεί η υπαγωγή όλων των επενδυτικών σχεδίων που ισοβαθμούν.

Διαδικασία Αξιολόγησης αιτήσεων υπαγωγής.

Κατά την εξέταση υποβαλλόμενης ένστασης θα πρέπει να δικαιούται ο επενδυτής να παραστεί δια ζώσης στην αρμόδια επιτροπή εξέτασης ενστάσεων.

Άρθρο 16: Έλεγχος Επενδυτικών Σχεδίων

Να θεσπιστούν χρονικές προθεσμίες για την συγκρότηση των οργάνων ελέγχου και την υποβολή εκ μέρους τους των σχετικών εκθέσεων, ώστε να αποφεύγονται  καθυστερήσεις και να διασφαλίζεται η διαφάνεια και η ίση μεταχείριση των επενδυτών .

Άρθρο 17, παρ. 4: Τροποποιήσεις Απόφασης Υπαγωγής

Να  οριστεί  συντομότερη  χρονική προθεσμία   για την χορήγηση απάντησης επί αιτήματος τροποποίησης της απόφασης υπαγωγής (κατά μέγιστο 40 ημέρες, αντί 90).

Άρθρο 18, παρ. 4α: Ολοκλήρωση και Έναρξη Παραγωγικής Λειτουργίας Επενδυτικών Σχεδίων

Στο άρθρο αυτό θα πρέπει, να καθοριστούν οι όροι / χρονικές προθεσμίες  για την δημιουργία των νέων θέσεων εργασίας.

Προϋποθέσεις παράτασης προθεσμίας ολοκλήρωσης επενδυτικών σχεδίων

Στο άρθρο 18 παρ. 2 του Σ.Ν. προβλέπεται ότι η προθεσμία ολοκλήρωσης του επενδυτικού σχεδίου μπορεί να παραταθεί έως δύο (2) έτη εφόσον: α) το αίτημα υποβληθεί 6 μήνες πριν τη λήξη της προθεσμίας ολοκλήρωσης, β) έχει υλοποιηθεί το 50% του έργου και γ) αιτιολογούνται ειδικώς η αδυναμία ολοκλήρωσης της επένδυσης εντός της τεθείσας προθεσμίας και η δυνατότητα ολοκλήρωσής της εντός της νέας αιτούμενης προθεσμίας.

Η ρύθμιση αυτή, όπως διατυπώνεται, καταρχήν αφομοιώνει σημαντικά τον χρόνο ολοκλήρωσης της επένδυσης, αφού υποχρεώνει τον επενδυτή να υποβάλει το σχετικό αίτημα στη Διοίκηση 6 μήνες πριν την λήξη της αρχικής προθεσμίας.

Περαιτέρω, δεν τίθενται σαφή κριτήρια, με βάση τα οποία θα κρίνει η υπηρεσία πότε η αίτηση παράτασης είναι ειδικώς και επαρκώς αιτιολογημένη. Η άφεση ευρέων περιθωρίων άσκησης διακριτικής ευχέρειας στη Διοίκηση για την έγκριση των παρατάσεων μπορεί να οδηγήσει σε υπερβάσεις και καταχρήσεις δικαιώματος, θέτοντας σε καθεστώς ανασφάλειας τον επενδυτή.

Επιπρόσθετα, η θέσπιση υποκειμενικού χαρακτήρα προϋποθέσεων για την χορήγηση της παράτασης της υλοποίησης ενός επενδυτικού σχεδίου, μετά την πιστοποίηση της ολοκλήρωσης του 50% των δαπανών του εγκριθέντος έργου (άρθρο 18), είναι δυνατόν να προκαλέσει αυθαίρετες κρίσεις της διοίκησης, καθώς δεν θα υπάρχουν σαφή και  αντικειμενικά κριτήρια.

Προτείνεται συμπερασματικά, να απαλειφθούν τα εδάφια (γγ) και (δδ), σε σχέση με την χορήγηση παράτασης της προθεσμίας ολοκλήρωσης των επενδυτικών σχεδίων, με δεδομένο ότι  η  τυχόν εφαρμογή τους δεν θα στηρίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια

Άρθρο 20 παρ. 1.α.(αα): Καταβολή Ενισχύσεων

Σύμφωνα με την παράγραφο 1, περίπτωση α, υποπερίπτωση (αα) του άρθρου 20 προβλέπεται ότι ο φορέας της επένδυσης δύναται να αξιοποιήσει το σύνολο της δικαιούμενης ενίσχυσης φορολογικής απαλλαγής εντός 15 ετών, αρχής γενομένης από το έτος θεμελίωσης του δικαιώματος χρήσης με τον περιορισμό της μη υπέρβασης ποσοστού 20% κατ΄έτος του συνολικού εγκεκριμένου ποσού της φορολογικής απαλλαγής. Το ποσοστό 20% θεωρείται πολύ μικρό καθώς ολοκληρώνει την χορήγηση της ενίσχυσης σε χρόνο 5 ετών που είναι πολύ μεγάλος.

Παρ. 2

«Καταβολή 50% επιχορήγησης μόνον με την προϋπόθεση προηγούμενης κάλυψης του 100% της προβλεπόμενης ιδίας συμμετοχής»

Στους προηγούμενους αναπτυξιακούς νόμους (Π.Δ. 35 ΦΕΚ Α΄ 88/19.04.2011) το 50% της εγκεκριμένης επιχορήγησης ήταν δυνατόν να καταβληθεί, μετά την πιστοποίηση από το αρμόδιο όργανο ελέγχου, με προϋπόθεση η κάλυψη της ιδίας συμμετοχής από το φορέα της επένδυσης να ανέρχεται σε ποσοστό ανάλογο του υλοποιηθέντος έργου

Στο υπό διαβούλευση Σχέδιο Νόμου σύμφωνα με το Άρθρ.20/παραγρ.2α υφίσταται η προϋπόθεση της προηγούμενης κάλυψης από την επιχείρηση του συνόλου (100%!) της ιδίας συμμετοχής, σύμφωνα με το εγκεκριμένο στην απόφαση υπαγωγής χρηματοδοτικό σχήμα.

Ο ως άνω όρος θεωρείται ιδιαίτερα αυστηρός και αναποτελεσματικός και λειτουργεί ως αδικαιολόγητο αντικίνητρο στην υποβοήθηση της χρηματοδότησης  των επενδύσεων ειδικά σε ένα περιβάλλον όπου οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα ρευστότητας. Η χρηματοδότηση της επένδυσης με ίδια κεφάλαια ως προϋπόθεση για την είσπραξη του 50% της επιχορήγησης (όπου αυτή προβλέπεται), θα πρέπει να συνεχίσει να είναι αναλογική με το ποσοστό υλοποίησης του έργου π.χ. υλοποίηση τουλάχιστον  του 50% του συνολικού εγκεκριμένου κόστους με αντίστοιχη κάλυψη του 50% της συνολικής απαιτούμενης ίδιας συμμετοχής σύμφωνα με το εγκεκριμένο χρηματοδοτικό σχήμα.

Άρθρο 21: Υποχρεώσεις Ενισχυόμενων Φορέων

παρ.1: Να θεσπιστεί η δυνατότητα τήρησης βιβλίων Β´ κατηγορίας για επενδύσεις ποσού έως 500.000 Ευρώ, ώστε να μην δημιουργείται αύξηση του διαχειριστικού κόστους.

παρ.2: Η χρονική διάρκεια της τήρησης των υποχρεώσεων  να είναι συμβατή με τις προβλέψεις του ΓΑΚ 651/2014 (5 χρόνια  για τις μεγάλες επιχειρήσεις και 3 χρόνια για τις ΜΜΕ).

Άρθρο 28, παρ. 2: Καθορισμός Ποσών Ενισχύσεων στα επιμέρους Καθεστώτα (διαπίστωση σε σχέση με τα ετήσια διατιθέμενα ποσά)

Η προβλεπόμενη πίστωση μέχρι 0,8% του ετήσιου ΠΔΕ αντιστοιχεί σε περίπου 1,5 δισ. Ευρώ.

Άρθρο 29,παρ.1 : Σύσταση και Προκήρυξη Καθεστώτων

Να αποσαφηνιστεί ο χρόνος προκήρυξης που πρέπει να είναι άμεσος μια και η χώρα είναι 1,5 έτος χωρίς αναπτυξιακό και η διάρκεια του Καθεστώτος που πρέπει να είναι τριετής, στην περίπτωση δε υποβολής πληθώρας επενδύσεων να τροποποιηθεί σε πενταετή.

Άρθρο 31α : Ενίσχυση και Παγίωση της Διαφάνειας (πρόταση για νέο άρθρο)

Να θεσπιστούν διατάξεις για την ενίσχυση και παγίωση της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης των επενδυτών, μέσω της παροχής δυνατότητας παρακολούθησης της πορείας των αιτήσεων  υπαγωγής και  των λοιπών αιτημάτων  από το ΠΣΚΕ.

Άρθρο 40, παρ. 2 : Ύψος Ενίσχυσης

Το ποσοστό της ενίσχυσης για τις επενδύσεις των τουριστικών επιχειρήσεων να ανέρχεται στο ανώτατο ποσοστό που προβλέπεται από τον ΧΠΕ δηλαδή και για τις περιπτώσεις που ο επενδυτής δικαιούται λήψη ενίσχυσης με τη μορφή επιχορήγησης σε ύψος μόνο του 70% της μέγιστης προβλεπόμενης ενίσχυσης (βάσει του Χάρτη Περιφ. Ενισχύσεων), προτείνεται η συμπλήρωση του υπολοίπου 30% με συνδυασμό άλλων προβλεπόμενων μορφών ενίσχυσης (φοροαπαλλαγή). 

Άρθρο 42

Νέες ανεξάρτητες ΜΜΕ.

Το όριο / περιορισμός των 7 ετών για τον χαρακτηρισμό μιας επιχείρησης ως νέας θεωρείται ελάχιστος. Πρέπει είτε να αυξηθεί το όριο, είτε ο χρόνος να προσμετράται από την έναρξη της παραγωγικής δραστηριότητας της επιχείρησης και όχι από την ημερομηνία σύστασης της εταιρείας.

Άρθρο 43: Επιλέξιμες Δαπάνες

Προσθήκη επιλέξιμων δαπανών με βάση τις προτεινόμενες πρόσθετες ενισχυόμενες δαπάνες του άρθρου 9.

Άρθρο 48, παρ.2: Επιλέξιμες Δαπάνες

Προσθήκη επιλέξιμων δαπανών με βάση τις προτεινόμενες πρόσθετες ενισχυόμενες δαπάνες του άρθρου 9.

Άρθρο 53 :Υπαγόμενα Επενδυτικά Σχέδια

Να προστεθούν τα επενδυτικές σχέδια των ΚΑΔ 79 (τουριστικά γραφεία, κλπ.), 91 (πολιτιστικές δραστηριότητες) και 93 (αθλητικές δραστηριότητες)

Άρθρα 65 - 69 : Επενδύσεις Μείζονος Μεγέθους

Επανασχεδιασμός του καθεστώτος, με βάση τις προβλέψεις του ΓΑΚ 651/2014, λαμβανομένης  υπόψη της αναγκαιότητας δημιουργίας σταθερού φορολογικού καθεστώτος  για ένα ευρύτερο  αριθμό επενδύσεων, ως βασική προϋπόθεση  για την διασφάλιση  βιώσιμου   επιχειρηματικού περιβάλλοντος 

Για μεγάλα επενδυτικά σχέδια (στο Σ.Ν. αναφέρονται ως επενδύσεις μείζονος μεγέθους τα επενδυτικά σχέδια με επιλέξιμο κόστος επένδυσης άνω των 20 εκατ. Ευρώ, οι οποίες δημιουργούν τουλάχιστον 40 θέσεις εργασίας, δηλ. 2 θέσεις εργασίας /1 εκατ. επιλέξιμου κόστους επένδυσης) προβλέπονται ως κίνητρα μόνο η σταθεροποίηση του φορολογικού καθεστώτος για 12 έτη, καθώς και η φορολογική απαλλαγή μετά την ολοκλήρωση της επένδυσης με ποσοστό ενίσχυσης 10% και έως 5 εκατ. Ευρώ.

Η πρόβλεψη αυτή στην πράξη οδηγεί στα εξής σενάρια:

α) μία επένδυση γενικής επιχειρηματικότητας του άρθρου 37 του ΣχΝ με συνολικό επιλέξιμο κόστος ύψους 19,9 εκατ. Ευρώ, μπορεί να λάβει το κίνητρο της φορολογικής απαλλαγής, με ανώτατο ποσοστό ενίσχυσης τα όρια του εγκεκριμένου Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων που σε πολλές Περιφέρειες εξικνούνται μέχρι 25% (Κεντρική Μακεδονία, Ανατολική Μακεδονία & Θράκη, Θεσσαλία, Ήπειρος, Δυτική Ελλάδα, Πελοπόννησος, Βόρειο Αιγαίο), ήτοι ποσό 5 εκατ. Ευρώ περίπου.

β) μία επένδυση μείζονος μεγέθους του άρθρου 65 του ΣχΝ με συνολικό επιλέξιμο κόστος ύψους 21 εκατ. Ευρώ (η οποία δημιουργεί 40 θέσεις εργασίας),μπορεί να λάβει το κίνητρο της φορολογικής απαλλαγής, με ανώτατο ποσοστό ενίσχυσης 10%και μάλιστα ανεξάρτητα από τα όρια του εγκεκριμένου Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων, ήτοι ποσό 2,1 εκατ. Ευρώ.

Έτσι, λόγω ακριβώς του ποσοστού ενίσχυσης, το οποίο καθορίζεται οριζόντια σε 10% για όλες τις επενδύσεις μείζονος μεγέθους, ανεξάρτητα από την Περιφέρεια στην οποία υλοποιούνται και ανεξάρτητα από τα αντίστοιχα όρια του εγκεκριμένου Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων, μία επένδυση μείζονος μεγέθους, για να τύχει του ανώτατου ορίου φορολογικής απαλλαγής των 5 εκατ. Ευρώ, θα πρέπει να έχει ελάχιστο ύψος 50 εκατ. Ευρώ.

Είναι αυταπόδεικτο από τα παραπάνω συμπεράσματα ότι με τον τρόπο αυτό εισάγεται ένας αναιτιολόγητος διαχωρισμός και στερούμενη λογικής διάκριση μεταξύ επενδυτικών σχεδίων με ελάχιστη διαφορά στα μεγέθη τους, αφού ουσιαστικά μία επένδυση ύψους 19,9 εκατ. Ευρώ, με βάση τα ανώτατα όρια του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων μπορεί να λάβει το ανώτατο ύψος της απαλλαγής της τάξης των 5 εκατ. Ευρώ, ενώ αντίθετα μία άλλη επένδυση που χαρακτηρίζεται από το ΣχΝ ως μείζονος μεγέθους ύψος μόλις 21 εκατ. Ευρώ, ουσιαστικά αντιμετωπίζεται «τιμωρητικά» από τον νομοθέτη και λαμβάνει απαλλαγή μόλις 2,1 εκατ. Ευρώ.

Είναι φανερό ότι τέτοιου είδους προβλέψεις ουσιαστικά αποτελούν αντικίνητρο για μεγάλες επενδύσεις στη χώρα, ενώ περαιτέρω, με τον τρόπο αυτό ουσιαστικά στερείται δυνατότητας εφαρμογής και καθίσταται άνευ αντικειμένου η πρόβλεψη του ίδιου του ΣχΝ ότι για μεγάλα επενδυτικά σχέδια άνω των 50 εκατ. Ευρώ εφαρμόζεται το προσαρμοσμένο ποσό ενίσχυσης (δηλαδή οι μειωτικοί συντελεστές) του Κανονισμού 651/2014.

Οι παρατηρήσεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για τον κλάδο του τουρισμού, που αποτελεί έναν από τους πλέον δυναμικούς τομείς της ελληνικής περιφερειακής οικονομίας. Η εθνική στρατηγική για τον τουρισμό στοχεύει διαχρονικά στον εμπλουτισμό και τη διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος, στη μείωση της εποχικότητας, τη βελτίωση των προσφερόμενων υπηρεσιών και της ποιότητας των τουριστικών υποδομών με εστίαση στα καταλύματα υψηλών κατηγοριών, αλλά και παραδοσιακού χαρακτήρα, και την προσέλκυση τουριστών υψηλότερης δαπάνης ανά ταξίδι. Μεγάλα επενδυτικά σχέδια στον κλάδο τουρισμού μπορούν να συμβάλλουν ουσιαστικά στην επίτευξη αυτών των στόχων, ιδίως δε στη διαφοροποίηση του προϊόντος και στη μείωση της εποχικότητας μέσω ειδικών τουριστικών υποδομών, που χαρακτηρίζονται όμως από υψηλό επενδυτικό κόστος και μπορούν να καταστούν βιώσιμα και ελκυστικά μέσω ευέλικτων αλλά και επαρκών κινήτρων.

Για τον λόγο αυτό είναι αναγκαίο να επανεξετασθεί το κίνητρο των επενδύσεων μείζονος μεγέθους του Κεφαλαίου ΙΓ’ του ΣχΝ και να αναμορφωθεί με τρόπο που να συνάδει και να καθιστά αποτελεσματικές και εφαρμόσιμες τις προβλέψεις του Κανονισμού 651/2014 για τα μεγάλα επενδυτικά σχέδια και το προσαρμοσμένο ποσοστό ενίσχυσης.

Άρθρο 67 παράγραφος 2

Σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 67, στην περίπτωση επενδύσεων μείζονος μεγέθους, ο φορέας της επένδυσης δύναται να κάνει χρήση του κινήτρου της φορολογικής απαλλαγής με οριζόντιο ποσοστό ενίσχυσης 10%. Προτείνεται όπως το οριζόντιο ποσοστό ενίσχυσης 10% αντικατασταθεί με το αντίστοιχο του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων ανά περιοχή επένδυσης.    

Σχετικά με την αναμενόμενη υπογραφή του νομοσχεδίου για τις μεταβατικές διατάξεις -παρατάσεις των επενδυτικών σχεδίων του Ν. 3299/2004.

Η νομοθετική πρωτοβουλία του Υπουργείου Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού, που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση τον Φεβρουάριο τρέχοντος έτους, για την χορήγηση παράτασης του χρόνου ολοκλήρωσης των έργων του ν. 3299/2004 μέχρι 30 Ιουνίου 2018, υπό την προϋπόθεση υλοποίησης του 50% του έργου μέχρι 31/12/2016, υπήρξε ιδιαίτερα θετική για την εξασφάλιση ικανών χρονικών περιθωρίων για την υλοποίηση εκκρεμών επενδυτικών σχεδίων, που για διάφορους λόγους μέχρι σήμερα δεν μπόρεσαν να ολοκληρωθούν.

Ωστόσο, με δεδομένο ότι η ρύθμιση αυτή μέχρι σήμερα δεν έχει θεσπισθεί, οι προθεσμίες αυτές (υλοποίηση του 50% έως 31/12/2016 και ολοκλήρωση έργου έως 30/6/2018) πλέον έχουν καταστεί μη ρεαλιστικές και θα πρέπει να αναθεωρηθούν, ώστε να ανταποκρίνονται τόσο στις ανάγκες των επιχειρήσεων όσο και στις δυνατότητες της διοίκησης.

Για τον λόγο αυτό προτείνεται το σχέδιο της ρύθμισης να αναδιατυπωθεί, ώστε η προθεσμία αφενός για την υλοποίηση του 50% του έργου να λήγει την 30/6/2017 αφετέρου δε για την ολοκλήρωση του έργου να λήγει την 31/12/2018.

Όπως γνωρίζετε από αρχές Οκτωβρίου 2015 είχε ανακοινωθεί επίσημα από τον αρμόδιο Υπουργό και Υφυπουργό η αναδρομική ισχύς επιλεξιμότητας δαπανών. Θεωρούμε ότι, δεδομένου πως πρόκειται για συγκεκριμένη δέσμευση της κυβέρνησης και μάλιστα απόλυτα δικαιολογημένη-επιβεβλημένη λόγω του μεγάλου χρονικού διαστήματος (περισσότερα από  δυο χρόνια) που μεσολάβησε από την λήξη του προηγούμενου επενδυτικού νόμου κρίνεται απαραίτητο να υπάρξει η σχετική πρόβλεψη στον αναπτυξιακό νόμο.

ΚΛΕΙΣΙΜΟ